Chinezen huilen niet

In gesprek met een Chinese dame (35), inmiddels ruim tien jaar in Nederland, deelde ik dat ik een blog wilde schrijven over dat Chinezen niet huilen. Haar reactie: ‘Hoezo huilen Chinezen niet? Ik zie Nederlanders ook niet huilen. Veel Chinese vrouwen huilen wel. Ze huilen juist heel veel.’ Dan doen ze dat volgens mij het liefst alleen, zeg ik. ‘Klopt! ‘s Avonds alleen in bed of ze nemen een hele goede vriendin in vertrouwen.

Ik was blij met haar openhartigheid. In rap tempo vertelde ze mij over het gezin waarin ze was opgegroeid. Haar ouders zijn intellectuelen. Een moeder die zich had aangesloten bij de communisten. Haar politieke kleur was sterk beïnvloed door een schoonbroer die een hoge positie had in een van de partijen onder leiding van Mao Zedong. Haar vader was een nationalist en behoorde tot de Kwomintang. Hij werd naar een werkkamp/heropvoedingskamp op het platteland gestuurd om gehersenspoeld te worden. Haar grootvader was al eerder die kant opgestuurd. Hij verkoos zelfmoord boven publiekelijk vernederd te worden en eeuwig gezichtsverlies te lijden.

Al deze gebeurtenissen hadden hun levens (haar familie en die van miljoenen anderen) voor altijd getekend. Terwijl ze het vertelde, was er geen traan te bekennen. Niet eens de glinstering van een traan die zich zou kunnen aandienen. Nee, natuurlijk niet. Ze kent me amper. Ik keek in het gezicht van een vrouw die ogenschijnlijk geen emoties voelde bij het verhaal dat ze vertelde. En toch, ik voelde ze. Achter haar ietwat strenge toon en krachtige (bijna vurige/gepassioneerde) gezichtsuitdrukking schuilde heel veel pijn. Net als achter het gezicht van mijn moeder.

Mijn moeder zegt dat huilen een zwakte is. ‘Dan is je moeder waarschijnlijk een sterke vrouw,’ zei ze. Precies! Dat zegt ze ook: ‘Hou je sterk. Net als ik. Niet huilen.’

Wat hebben jouw ouders je meegegeven over het uiten van emoties? ‘Ze hebben mij en mijn zusje geleerd zelf beslissingen te nemen. Ze hebben ons geleerd niet mee te gaan met de massa. Al op hele jonge leeftijd (8 jaar) mochten we zelf naar de film. Elke week hadden we een familiebijeenkomst waarbij we onze verhalen mochten vertellen. Mijn zusje was tijdens haar studententijd voorzitter van een studentenvereniging. Mijn vader heeft mijn moeders denken positief beïnvloed. Beide werken als docent. Mijn moeder heeft veel gelezen en beseft zich nu wat zich allemaal heeft afgespeeld tijdens het beleid van Mao Zedong.’ (Zij zelf werkt als interieur designer)

Eigenlijk had ze mijn vraag op een subtiele manier omzeild. Dat deed me wederom denken aan mijn moeder. Vandaag had ik haar aan de telefoon. ‘Als ik dood ben, moet je niet huilen. Je moet sterk blijven. Het leven gaat door.’ Mama, huilen hoort erbij. Het is juist goed voor je. ‘Nee, ik wil niet dat je gaat huilen. Ik wil het niet horen.’

Mijn gedachten gingen naar hoe wij, zo verbonden als we zijn als moeder en dochter, zo verschillend in het leven staan. Uitgaande van haar idee over de dood, zou ze me niet kunnen horen. Dood is dood. Dus eigenlijk zei ze iets wat in strijd was met haar beeld over de dood. Daarentegen sloot het juist goed aan op mijn beeld van de dood.

Mama, je gaat me inderdaad horen huilen. Maar dat zei ik niet tegen haar. Ik hield mijn mond. Zoals een gehoorzame dochter zou doen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s