Capoeira: lesgeven aan brutale kinderen

kinderen

Gisteren gaf ik mijn eerste les aan een groep kinderen via een nieuwe opdrachtgever. Ze waren druk. Kinderen met diverse culturele achtergronden. Vooraf was ik meerdere malen gewaarschuwd door onze opdrachtgever en de directeur van de school. De opdrachtgever liep met mij en de groep kinderen mee naar een gymzaal in de buurt van de school. Tijdens deze korte wandeling werd mijn gemoedstoestand gepeild. ‘En, hoe sta je er nu in? Nu je de kinderen hebt gezien?’ Ik haalde mijn schouders op en zei: Ja, prima, ik zie wel hoe ze reageren op de capoeira les. Onderwijl renden de jongens van hot naar her en schreeuwden herhaaldelijk ‘waar is het feestje’. Inderdaad, hier zou je knettergek van kunnen worden.

Het begon al lekker. Ik liep de gymzaal binnen en het klimrek was bedekt met de lichamen van de jongens. Dit was het eerste moment dat ze mijn ‘stem’ hoorden; een dwingende, strenge en harde stem. Ze vlogen eraf. Vervolgens lagen bijna alle jongens op de grond in diverse worstelgrepen. Enkele seconden lang ging het volgende door me heen: Hoe ga ik dit in hemelsnaam oplossen? Hoe ga ik mezelf neerzetten als leraar? En het volgende moment zei ik op een rustige toon: Jongens, opstaan, we gaan beginnen. Ik liep regelrecht op de leider af; de jongen die iedereen in zijn macht heeft en vroeg: Hoe heet jij? Ik herhaalde zijn naam en vroeg of ik het goed had gezegd. Ja, was het antwoord. Mijn naam is Iniciativa. (mijn capoeira naam) Hij herhaalde mijn naam en zei het direct goed.

Ik heb hen slechts één uur lesgegeven. In dit uur heb ik kennis en ervaring opgedaan van onschatbare waarde. Over hen, over mezelf, maar vooral over de interactie tussen mij en hen. Deze samenstelling van kinderen deed een sterk appel op lesgeefvaardigheden die ik van mezelf niet kende. Na meerdere tests kwamen we uit op de heftigste aanvaring uit deze les. Ik zal ‘m hieronder omschrijven.

De leider begon te klieren; rende door de meiden heen die aan het trainen. Zo gingen de jongens door. Ik liep naar mijn telefoon en zei dat ik de directeur zou gaan bellen. De kinderen stonden opeens op een kluitje. Ik riep hem erbij en begon hem de les te lezen. Schreeuwde! Stelde korte vragen. Doe je altijd zo? Je verpest het voor iedereen. Ik heb een keus; de keus om na deze les niet meer terug te komen. Ik hoef jullie geen les te geven. Vind je het leuk? (Nee schuddend; hij had me niet verstaan) Ik herhaalde: Vind het leuk? (knikte ja) Wil je dat ik de directeur bel? (Nee schuddend) Doe je vanaf nu mee? (Ja knikkend)

Zijn maatje stond erbij. Daarachter nog een jongen. Nieuwsgierige aagjes. Wat doen jullie hier? ‘t Maatje van de leider zei met een piepstem en zijn armen over elkaar: ‘Ik heb het ook gedaan.’ Wat?!! Jij hebt niks gedaan. Ik heb het nu tegen hem (de leider). Ga spelen!! Ik zag dat alle kinderen mij in de gaten hielden. Een jongen lachte en zei me na: ‘Ga spelen.’ Bij ‘t maatje van de leider zag ik een flauw lachje verschijnen. Zie je wel, mijn instinct had gelijk. Voor je mattie opkomen, samen de schuld dragen, strategieën van lastposten, doe ik niet aan mee.

Zonder schroom en terughoudendheid stortte ik een waterval aan woorden over hem heen. Ik leek wel zijn moeder of misschien nog erger: zijn vader. Iedereen luisterde mee. Dus je doet niet altijd zo. Nou dan heb ik het weer getroffen. De eerste les die ik geef en jij gaat lopen klieren. Je verpest het voor iedereen. Wil je les? (Ja knikkend) Waar komt capoeira vandaan? (Brazilië) Door wie werd het gespeeld? (Even nadenken: slaven) Zie je, je hebt wat geleerd! Waarom kies ik ervoor om direct de directeur te bellen? Omdat het duidelijk is dat je de boel verziekt. Dit is de vetste waarschuwing die ik ooit heb gegeven. Vind je capoeira leuk? (Ja knikkend) Doe je mee? (Ja knikkend) Oké, ga trainen.

De meiden waren al een hele tijd hetzelfde aan het trainen. Terwijl de jongens wat in te halen hadden, leerde ik hen twee nieuwe bewegingen. Daarna ging ik bij de jongens kijken en instructies geven. De schreeuwpartij had geholpen, ze waren aan het trainen. De leider wilde zelfs aan mij laten zien wat hij had getraind. Iemand wilde drinken. Oké, één minuut drinkpauze. Ik riep hen naar binnen en zag net de meiden als groepje weglopen. Ik ving net iets op wat leek op ‘afgesproken’. Ik keek de jongens vragend aan. De leider nam het woord. We hebben afgesproken dat we goed gaan meedoen. Ik bleef hen zonder blikken of blozen aankijken, maar van binnen sprong ik hoog in de lucht! Mijn hart maakte een driedubbele salto.

Tonen van positief leiderschap & samenwerking
Eenmaal terug in de zaal riep ik ‘roda’. Zelfstandig maakten ze een roda. De leider spreidde zijn armen en instrueerde iedereen hetzelfde te doen. Daar stonden ze dan met wijdgespreide armen en sloten de roda. Het is een ovaal, zei ik. De leider: ‘Wat is een ovaal?’ ‘Een ei,’ riep iemand. Ja, een ei, zei ik. De jongens kwamen dichterbij staan. Het was nu  meer een cirkel. We konden beginnen.

Ja hoor, ze hadden geklapt en gezongen tot het einde. Ik kon nog doorgaan, maar het was tijd. Zelfs na deze positieve afsluiting werd ik getest; of ik de veters van de leider wilde strikken. Nee, natuurlijk niet! Juf, kijk, kijk! En meneer glijdt van de trapleuning. Je wilt zeker dat ik je zie vallen, riep ik hem na. Na afloop kreeg ik van de directeur te horen dat meerdere docenten na één les hadden besloten te stoppen. Daar kon ik me wel een voorstelling van maken. Ik heb daarentegen besloten door te gaan, met de instemming van de kinderen.

Note: ik had nooit gedacht dat ik zo zou gaan schreeuwen tegen een kind/leerling/wildvreemde voor mij, maar het werkte. Het leek wel alsof deze specifieke situatie hierom vroeg, alsof ik hiermee respect afdwong.

Wat vind jij hiervan als ouder, als docent, als lezer? 

Een gedachte over “Capoeira: lesgeven aan brutale kinderen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s